Η τεράστια φωτιά που έχει ανάψει στη Μέση Ανατολή μετά τον πόλεμο ΗΠΑ, Ισραήλ, Ιράν δεν λέει όχι να σβήσει, αλλά θεριεύει συνέχεια και πήρε ακόμα πιο μεγάλες διαστάσεις μετά την είσοδο των Χούθι της Υεμένης στην σύρραξη, στο πλευρό φυσικά της Τεχεράνης.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μπαίνει στον δεύτερο μήνα του, χωρίς καμιά ένδειξη αποκλιμάκωσης, με το Ισραήλ και το Ιράν να συνεχίζουν να ανταλλάσσουν αεροπορικούς βομβαρδισμούς και πυραυλικά πλήγματα, τις ΗΠΑ να διαβεβαιώνουν πως οι στόχοι τους θα έχουν επιτευχθεί σε δυο εβδομάδες και τους Χούθι να μπαίνουν κι αυτοί στη σύρραξη.
Δημοσιογράφος του Γαλλικού Πρακτορείου άκουσε κάπου δέκα ισχυρές εκρήξεις στη Τεχεράνη κι είδε καπνό να υψώνεται στο ανατολικό τμήμα της πρωτεύουσας του Ιράν. Λίγο αργότερα, όπως και τα προηγούμενα βράδια, ο στρατός του Ισραήλ ανακοίνωσε πως πλήττει «στόχους» στην πόλη.
Στο Ισραήλ, άνδρας 52 ετών σκοτώθηκε και άλλοι δυο τραυματίστηκαν σε ιρανικό πλήγμα στο Τελ Αβίβ, σύμφωνα με υπηρεσία άμεσης βοήθειας, μετά την κήρυξη συναγερμού από τον στρατό εξαιτίας της εκτόξευσης ιρανικών πυραύλων.
Ο επικεφαλής της διοίκησης του «εσωτερικού μετώπου» του ισραηλινού στρατού Μίκι Νταβίντ δήλωσε, σε βίντεο που μεταφορτώθηκε σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης, ότι πλήγμα με πύραυλο που περιείχε πυρομαχικά διασποράς προκάλεσε «καταστροφές» σε πολυκατοικία.
Το κτίριο χτυπήθηκε από «βόμβα διασποράς», η οποία «διαπέρασε την οροφή, διαπέρασε όροφο, κατόπιν εξερράγη σε άλλο όροφο», εξήγησε.
Τα όπλα διασποράς είναι σχεδιασμένα για να διασκορπίζουν δεκάδες βομβίδια πάνω από τον στόχο. Πέρα από το ότι έχουν εκτεταμένη περίμετρο δράσης, πολλά από τα πυρομαχικά που σκορπίζουν δεν εκρήγνυνται κι εγείρουν κίνδυνο διαρκείας για τους αμάχους. Το είδος όπλων αυτό θεωρητικά απαγορεύτηκε με διεθνή σύμβαση το 2008, πλην όμως ούτε το Ιράν, ούτε το Ισραήλ, ούτε οι ΗΠΑ είναι συμβαλλόμενα μέρη σε αυτή.
Ο πόλεμος ξέσπασε το πρωί της 28ης Φεβρουαρίου, με καταιγιστικούς βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν. Έκτοτε, η ένοπλη σύρραξη πλήττει τον άμαχο πληθυσμό στην περιοχή και προκαλεί σοβαρά προβλήματα στις εξαγωγές πετρελαίου και αερίου από αυτήν, απειλώντας την παγκόσμια οικονομία. Δεκάδες χώρες ανακοίνωσαν τις τελευταίες ημέρες μέτρα για να αμβλύνουν τον αντίκτυπο της απογείωσης των τιμών της ενέργειας λόγω της σύγκρουσης.
Η επίθεση των Χούθι στο Ισραήλ
Στο «παιχνίδι» του πολέμου μπήκε και η Υεμένη, λίγες ώρες αφού οι Χούθι απείλησαν εκ νέου πως θα εμπλακούν στις επιθέσεις και θα βομβαρδίσουν το Ισραήλ. Το Τελ Αβίβ καταγγέλλει πως δέχθηκε επίθεση με πύραυλο από τα εδάφη της Υεμένης.
Οι Χούθι εκτόξευσαν πύραυλο κατά του Ισραήλ γύρω στις 06:00 (ώρα Ελλάδος). Αυτή είναι και η πρώτη φορά που η Υεμένη εμπλέκεται στον πόλεμο, 28 ημέρες μετά την έναρξη των συγκρούσεων.
Σύμφωνα με λακωνικές ανακοινώσεις τους, εντόπισαν «την εκτόξευση ενός πυραύλου από την Υεμένη εναντίον της επικράτειας του κράτους του Ισραήλ».
Πρόσθεσαν ότι «συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας επιχείρησαν για την αναχαίτιση της απειλής», προτού δώσουν το ελεύθερο στους κατοίκους να βγουν από τα καταφύγια.
Το διάγγελμα
Λίγο μετά οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης, σύμμαχοι του Ιράν, ανακοίνωσαν και επίσημα την πρώτη τους επίθεση εναντίον του Ισραήλ αφότου άρχισε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, πριν από έναν μήνα.
Σε μαγνητοσκοπημένο διάγγελμα που δημοσιοποίησε μέσω X, ο εκπρόσωπός του για τις στρατιωτικές υποθέσεις Γιαχία Σάρια ανέφερε πως οι Χούθι στοχοποίησαν με ομοβροντία πυραύλων στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην ισραηλινή επικράτεια.
Νωρίτερα, περί τις 06:00 (ώρα Ελλάδας),με ανακοινωθέντα τους, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις έκαναν γνωστό ότι εντόπισαν «την εκτόξευση ενός πυραύλου από την Υεμένη εναντίον της επικράτειας του κράτους του Ισραήλ», προσθέτοντας ότι «συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας επιχε[ίρησαν] για την αναχαίτιση της απειλής», προτού δώσουν το ελεύθερο στους κατοίκους να βγουν από τα καταφύγια, περίπου ένα τέταρτο αργότερα.
Οι Χούθι, που ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος της βόρειας Υεμένης, εξαπέλυσαν δεκάδες επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ και εμπορικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα από τα τέλη του 2023 ως τα μέσα του 2025, κατά τη διάρκεια του πολέμου ανάμεσα στις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις και τη Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας, σε ένδειξη αλληλεγγύης στους Παλαιστίνιους.
Πόσο ισχυροί είναι στρατιωτικά οι Χούθι
Τα τελευταία χρόνια, οι Χούθι έχουν αναπτύξει σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες, ιδιαίτερα στον τομέα των πυραύλων και των μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Σύμφωνα με δυτικές εκτιμήσεις, διαθέτουν βαλλιστικούς πυραύλους και πυραύλους cruise με αυξανόμενο βεληνεκές και ακρίβεια, ενώ έχουν χρησιμοποιήσει επανειλημμένα αντιπλοϊκά όπλα και θαλάσσιες νάρκες. Σημαντικό μέρος του οπλοστασίου των Χούθι βασίζεται σε ιρανική τεχνολογία, αν και έχει εξελιχθεί και εγχώρια παραγωγή.
Οι επιθέσεις τους στο παρελθόν σε εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα έχουν ήδη προκαλέσει διεθνή ανησυχία, καθώς επηρεάζουν κρίσιμες θαλάσσιες οδούς.
Τί αλλάζει στον πόλεμο η εμπλοκή των Χούθι
Η είσοδος των Χούθι στον πόλεμο αλλάζει τις ισορροπίες για δύο βασικούς λόγους.
Πρώτον, ανοίγει ένα νέο μέτωπο στην Αραβική Χερσόνησο, αυξάνοντας την πίεση προς το Ισραήλ και τους συμμάχους του. Μέχρι πρότινος, η σύγκρουση περιοριζόταν κυρίως στο Ιράν και τα άμεσα γειτονικά του πεδία.
Δεύτερον, δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο για τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα, μία από τις σημαντικότερες εμπορικές αρτηρίες παγκοσμίως. Εάν οι Χούθι επαναλάβουν ή εντείνουν επιθέσεις σε πλοία, οι επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο και στις τιμές της ενέργειας θα μπορούσαν να είναι άμεσες.
Κίνδυνος ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης
Η εμπλοκή των Χούθι ενισχύει το ενδεχόμενο μιας γενικευμένης σύρραξης. Η οργάνωση έχει ήδη προειδοποιήσει ότι θα κλιμακώσει τη δράση της εάν επεκταθεί η συμμαχία των ΗΠΑ και του Ισραήλ ή εάν χρησιμοποιηθούν θαλάσσιες οδοί για στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Η εξέλιξη αυτή αυξάνει την πιθανότητα αλυσιδωτών αντιδράσεων, με περισσότερες χώρες και ένοπλες ομάδες να εμπλέκονται.
Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι η σύγκρουση δεν είναι πλέον διμερής, αλλά πολυεπίπεδη, με δρώντες που λειτουργούν μέσω δικτύων και συμμαχιών.
Ποιοι ειναι οι Χούθι
Οι Χούθι, γνωστοί και ως Ανσάρ Αλάχ (Υποστηρικτές του Θεού), αποτελούν έναν από τους κύριους πόλους του εμφυλίου πολέμου στην Υεμένη. Η οργάνωση εμφανίστηκε τη δεκαετία του 1990, όταν ο ηγέτης της, Χουσεΐν αλ-Χούθι, ίδρυσε το κίνημα «Πιστοί Νεολαίοι» για την αναβίωση μιας ομάδας του Σιιτικού Ισλάμ, τους Ζαΐντι.
Οι Ζαΐντι κυβερνούσαν την Υεμένη για αιώνες, αλλά περιθωριοποιήθηκαν μετά τον εμφύλιο του 1962. Το κίνημα των Χούθι ιδρύθηκε για να εκπροσωπήσει τους Ζαΐντι και να αντισταθεί στον ριζοσπαστικό Σουνιτισμό, ιδίως στις ιδέες των Ουαχαμπιτών από τη Σαουδική Αραβία.
Ο εμφύλιος ξεκίνησε το 2014, όταν οι δυνάμεις των Χούθι κατέλαβαν την πρωτεύουσα Σαναά και ανέτρεψαν την αναγνωρισμένη διεθνώς κυβέρνηση. Το 2015, η επέμβαση της συμμαχίας υπό τη Σαουδική Αραβία κλιμάκωσε τον πόλεμο σε ευρύτερη σύγκρουση. Αν και υπεγράφη εκεχειρία το 2022, αυτή έληξε μετά από μόλις έξι μήνες και οι συγκρούσεις συνεχίζονται σε χαμηλότερη ένταση.
Σύμμαχοι του Ιράν
Οι Χούθι υποστηρίζονται από το Ιράν, που από το 2014 ενίσχυσε τον εξοπλισμό και την τεχνολογία τους, παρέχοντας, μεταξύ άλλων, θαλάσσιες νάρκες, βαλλιστικούς και κρουζ πυραύλους, καθώς και μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Η οργάνωση εντάσσεται στον λεγόμενο «Άξονα Αντίστασης» του Ιράν – μια συμμαχία εναντίον Ισραήλ και Δύσης.
Αμερικανικές πηγές παρακολουθούν συνεχώς τις βελτιώσεις των πυραύλων των Χούθι, τόσο σε εμβέλεια όσο και σε ακρίβεια. Αρχικά, τα όπλα ήταν συναρμολογημένα με ιρανικά εξαρτήματα που έφταναν κρυφά στην Υεμένη. Στο παρελθόν, οι Χούθι έχουν χρησιμοποιήσει drones και πυραύλους κατά εμπορικών πλοίων.
Η εκτόξευση πυραύλων κατά του Ισραήλ δείχνει ότι οι Χούθι δεν διστάζουν να επεκτείνουν τη δράση τους πέρα από την Υεμένη, μετατρέποντας την περιοχή σε ένα ακόμα μέτωπο στην ήδη τεταμένη γεωπολιτική κατάσταση.
Ιράν: Λέει ότι στοχοθέτησε αμερικανικό πλοίο κοντά στο λιμάνι Σαλάλα του Ομάν
Οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν ανακοίνωσαν σήμερα ότι στοχοθέτησαν ένα αμερικανικό πλοίο επιμελητείας “σε σημαντική απόσταση” από το λιμάνι Σαλάλα, έναν από τους βασικούς λιμένες του σουλτανάτου του Ομάν.
“Ένα πλοίο επιμελητείας που υποστηρίζει τον επιθετικό αμερικανικό στρατό στοχοθετήθηκε από τις ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν σε σημαντική απόσταση από το λιμάνι Σαλάλα, στο Ομάν”, δήλωσε ο Εμπραχίμ Ζολφαγκαρί, εκπρόσωπος της κεντρικής στρατιωτικής διοίκησης του Ιράν, σε ανακοίνωση που επικαλέστηκε η ιρανική κρατική τηλεόραση.
Ισχυρή έκρηξη ακούστηκε κοντά στο αεροδρόμιο της Αρμπίλ, στο Ιρακινό Κουρδιστάν
Ισχυρή έκρηξη ακούστηκε σήμερα στα περίχωρα του διεθνούς αεροδρομίου της Αρμπίλ, πρωτεύουσας του Ιρακινού Κουρδιστάν, στο βόρειο Ιράκ, όπου σταθμεύουν Αμερικανοί σύμβουλοι του διεθνούς αντιτζιχαντιστικού συνασπισμού, σύμφωνα με δημοσιογράφο του AFP.
Στήλη καπνού που υψωνόταν στον ουρανό ήταν ορατή πάνω από τα περίχωρα του αεροδρομίου, σύμφωνα με αυτόπτη μάρτυρα.
Οι δυνάμεις του συνασπισμού που βρίσκονται εκεί βρίσκονται συχνά στο στόχαστρο επιθέσεων ενόπλων οργανώσεων που πρόσκεινται στο Ιράν, με τη χρήση μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων (drones), τα οποία εν γένει αναχαιτίζονται και καταρρίπτονται από τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας.
Διαπραγματεύσεις
Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο είπε χθες ότι αναμένει οι στόχοι του πολέμου των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν να έχουν επιτευχθεί μέσα «στις επόμενες δύο εβδομάδες».
«Όταν θα έχουμε τελειώσει με δαύτους, μέσα στις επόμενες δυο εβδομάδες, θα είναι πιο αποδυναμωμένοι παρά ποτέ στην πρόσφατη ιστορία», είπε ο υπουργός Εξωτερικών σε δημοσιογράφους έπειτα από συνεδρίαση με τους ομολόγους του της G7 κοντά στο Παρίσι.
Ο κ. Ρούμπιο έκρινε επίσης ότι οι ΗΠΑ μπορούν να επιτύχουν τους στόχους τους χωρίς να αναπτύξουν χερσαία στρατεύματα στην ιρανική επικράτεια. Την ίδια στιγμή ωστόσο, σύμφωνα με τη Wall Street Journal και τον Axios, η Ουάσιγκτον σχεδιάζει να στείλει άλλα τουλάχιστον 10.000 μέλη ειδικών δυνάμεων και επίλεκτων μονάδων του στρατού της στην περιοχή.
«Αν βάλετε πόδι στο ιρανικό έδαφος τα 150 δολάρια θα γίνουν η τιμή βάσης του (βαρελιού του) πετρελαίου», προεξόφλησε μέσω X ο ιρανός αντιπρόεδρος Ισμαήλ Σαγάμπ Εσφαχανί. Το Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας έκλεισε χθες πάνω από τα 112 δολάρια το βαρέλι.
Ο αμερικανός ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ είπε από την πλευρά του πως ελπίζει να διεξαχθούν συνομιλίες με το Ιράν εντός της εβδομάδας.
«Νομίζουμε ότι θα υπάρξουν συναντήσεις αυτή την εβδομάδα, το ελπίζουμε αληθινά», είπε κατά τη διάρκεια εκδήλωσης επιχειρηματικού ενδιαφέροντος στο Μαϊάμι. Η Τεχεράνη έχει τονίσει επανειλημμένα πως δεν έχει πρόθεση να διαπραγματευτεί με τις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με αμερικανικά ΜΜΕ, πάνω από 15 αμερικανοί στρατιωτικοί τραυματίστηκαν, δυο σοβαρά, σε ιρανικό πλήγμα στην αεροπορική βάση Πρίγκιπας Σουλτάν στη Σαουδική Αραβία, όπου υπέστησαν ζημιές δυο αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού με καύσιμα.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν πως αντιμετώπιζαν τις πρώτες πρωινές ώρες ιρανική επίθεση με πυραύλους κρουζ και drones.
Η Ισλαμική Δημοκρατία έχει προειδοποιήσει τους αμάχους στη Μέση Ανατολή να αποφεύγουν τους αμερικανούς στρατιωτικούς που είναι παρόντες στην περιοχή και να μην καταλύουν σε ξενοδοχεία που τους φιλοξενούν.
Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ παρέτεινε ως την 6η Απριλίου τη διάρκεια του τελεσιγράφου του στο Ιράν να ανοίξει το στενό του Χορμούζ, απειλώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση θα διατάξει να καταστραφούν ηλεκτροπαραγωγικά εργοστάσια και άλλες υποδομές-κλειδιά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο ιδεολογικός στρατός του Ιράν, εμπόδισαν χθες τρία πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων να διασχίσουν το στενό, από το οποίο υπό κανονικές συνθήκες διέρχεται το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων παγκοσμίως, επαναλαμβάνοντας πως απαγορεύεται η διέλευση πλοίων που ανήκουν «στον εχθρό» ή έχουν αποπλεύσει ή έχουν προορισμό λιμάνια του.
«Παγιδευμένοι»
Έναν μήνα αφού ξέσπασε η ένοπλη σύρραξη, οι άμαχοι παντού συνεχίζουν να πληρώνουν πολύ βαρύ τίμημα. Ιδίως στην Τεχεράνη, όπου κάθε νύχτα ζουν στον ρυθμό των βομβαρδισμών.
Η Ενσιέ, 46χρονη οδοντίατρος στην ιρανική πρωτεύουσα, λέει πως κάθε μέρα «χάνει λίγη ελπίδα ακόμη», καθώς «έχουμε παγιδευτεί ανάμεσα σε τρεις δυνάμεις που έχουν τρελαθεί». «Ο πόλεμος μου έχει πάρει ένα κομμάτι μου», προσθέτει.
Παράλληλα η κατάσταση δεν παύει να γίνεται χειρότερη στον Λίβανο, που σύρθηκε στον πόλεμο τη 2η Μαρτίου, όταν η Χεζμπολά, σιιτικό κίνημα προσκείμενο στην Τεχεράνη, εκτόξευσε πυραύλους εναντίον του Ισραήλ σε αντίποινα για τη δολοφονία του ιρανού ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ.
Η ισραηλινή πολεμική αεροπορία συνέχιζε χθες να βομβαρδίζει τον νότιο Λίβανο, την κοιλάδα Μπεκάα (ανατολικά) και τον νότιο τομέα της Βηρυτού, που θεωρεί προπύργια του κινήματος. Μέσα ενημέρωσης του Λιβάνου έκαναν λόγο για αρκετούς νεκρούς.
Η Χεζμπολά ανέφερε από την πλευρά της ότι μαχητές της εκτόξευσαν αντιαεροπορικό πύραυλοι εναντίον ισραηλινού μαχητικού αεροσκάφους πάνω από τη Βηρυτό και ενεπλάκησαν σε μάχες «σώμα με σώμα με τις δυνάμεις του εχθρού ισραηλινού στρατού» στον νότο, όπου το Ισραήλ προχώρησε σε εισβολή βαθιά στο λιβανικό έδαφος, στη θεωρία για να μεγεθύνει την «ουδέτερη ζώνη» κατά μήκος του ποταμού Λιτάνι, 30 χιλιόμετρα από τα σύνορα.
Κατά τον πιο πρόσφατο επίσημο απολογισμό, που δημοσιοποιήθηκε χθες, ο Λίβανος μετά τουλάχιστον 1.142 νεκρούς και πάνω από ένα εκατομμύριο εσωτερικά εκτοπισμένους.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα με πηγές από ΑΠΕ-ΜΠΕ
