Σημαντική εξέλιξη για την ευρωπαϊκή άμυνα! Τα κράτη-μέλη της ΕΕ (σε επίπεδο πρέσβεων) κατέληξαν σε κατ’ αρχήν συμφωνία για το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο «SAFE». Πρόκειται για ένα σχέδιο που θα παρέχει 150 δισεκατομμύρια ευρώ σε δάνεια, αποκλειστικά για κοινές επενδύσεις στην ευρωπαϊκή άμυνα.
Η πολωνική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ χαιρέτισε τη συμφωνία ως «μεγάλη επιτυχία» για την ασφάλεια της Ευρώπης, τονίζοντας ότι αποτελεί την «κύρια προτεραιότητα». Ο συμβιβασμός αυτός επετεύχθη μετά από δύο μήνες «δύσκολων διαπραγματεύσεων». Το τελικό κείμενο του κανονισμού αναμένεται να εγκριθεί επίσημα από το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων στις 27 Μαΐου στις Βρυξέλλες.
Πώς θα λειτουργήσει το «SAFE»
Το χρηματοδοτικό εργαλείο «SAFE» θα προσφέρει χαμηλότοκα πολυετή δάνεια ύψους έως 150 δισ. ευρώ, με εγγύηση από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Τα δάνεια αυτά προορίζονται για την κοινή χρηματοδότηση αγορών και εξοπλιστικών έργων σε τομείς όπου η ευρωπαϊκή παραγωγή δεν επαρκεί. Συγκεκριμένα, αφορούν την παραγωγή πυραύλων, πυρομαχικών, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και αντιαεροπορικών αμυντικών συστημάτων, μεταξύ άλλων.
Στα δάνεια αυτά θα μπορούν να συμμετάσχουν και χώρες εκτός ΕΕ, όπως η Νορβηγία και η Ουκρανία, εφόσον έχουν υπογράψει εταιρική σχέση άμυνας και ασφάλειας. Ακόμη και η Μεγάλη Βρετανία, που υπέγραψε παρόμοια συμφωνία με την ΕΕ στις 19 Μαΐου στο Λονδίνο, καθώς και υποψήφιες προς ένταξη χώρες, μπορούν να επωφεληθούν.
Ευρωπαϊκή παραγωγή στο επίκεντρο
Στην πρόταση του κανονισμού προβλέπεται ότι τουλάχιστον το 65% του συνολικού κόστους του τελικού στρατιωτικού εξοπλισμού πρέπει να προέρχεται από την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία (εγκατεστημένη σε ΕΕ, ΕΟΧ/ΕΖΕΣ ή Ουκρανία). Το υπόλοιπο 35% μπορεί να προέρχεται από χώρες εκτός ΕΕ, ΕΟΧ/ΕΖΕΣ ή την Ουκρανία.
Σημειώνεται ότι για τη συμμετοχή της Τουρκίας, όπως και για άλλες υποψήφιες προς ένταξη χώρες, απαιτείται μια διαφορετικού τύπου συμφωνία, η οποία θα πρέπει να εγκριθεί από το Συμβούλιο.
Το «SAFE» αποτελεί μέρος του ευρύτερου προγράμματος «ReArm Europe», που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα τέλη Μαρτίου, με στόχο την κινητοποίηση συνολικά έως και 800 δισεκατομμυρίων ευρώ για τον επανεξοπλισμό της ευρωπαϊκής ηπείρου.
