Μέσα σε κλίμα αυξημένης ανησυχίας λόγω των πρόσφατων παραβιάσεων του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου από ρωσικά drones και μαχητικά αεροσκάφη, οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συγκεντρώθηκαν την Τετάρτη 1η Οκτωβρίου στην Κοπεγχάγη, για μια άτυπη Σύνοδο Κορυφής.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο ιστορικό ανάκτορο Christiansborg, με οικοδέσποινα την Πρωθυπουργό της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, και υπό την προεδρία του επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα. Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκαν δύο κρίσιμα θέματα: η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας και η διαρκής στήριξη προς την Ουκρανία.
Η Σύνοδος πραγματοποιήθηκε στον απόηχο των αυξανόμενων υβριδικών απειλών από τη Μόσχα και της κλιμάκωσης του πολέμου στην Ουκρανία, με τους Ευρωπαίους ηγέτες να διαμηνύουν πως η ήπειρος παραμένει ενωμένη και έτοιμη να απαντήσει αποφασιστικά.
«Η Ρωσία δοκιμάζει τις αντοχές μας, αλλά η απάντησή μας θα είναι η ενότητα και η αποφασιστικότητα», ήταν το σαφές μήνυμα που εξέπεμψε η ευρωπαϊκή πλευρά από την Κοπεγχάγη.
«Η Ευρώπη πρέπει να μπορεί να αμυνθεί», δήλωσε η Πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ενίσχυση της παραγωγής drones, αλλά και των αντι-drone δυνατοτήτων μέσω ενός ενιαίου ευρωπαϊκού δικτύου που θα μπορεί να προστατεύει και να εξουδετερώνει εξωτερικές απειλές.
Η πρόταση για την κατασκευή ενός «τείχους drones» (drone wall) με αισθητήρες και αμυντικά συστήματα για την ανίχνευση και εξουδετέρωση εχθρικών UAV, κατατέθηκε αρχικά από την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έπειτα από μαζική παραβίαση του πολωνικού εναέριου χώρου από ρωσικά drones.
«Η Ρωσία δοκιμάζει τις αντοχές μας και προσπαθεί να σπείρει διχόνοια και ανασφάλεια. Δεν θα της το επιτρέψουμε», τόνισε η φον ντερ Λάιεν.
Η πρωτοβουλία έτυχε στήριξης και από τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο οποίος τη χαρακτήρισε «έγκαιρη και αναγκαία». Ο Φινλανδός Πρωθυπουργός Πέτερι Όρπο προειδοποίησε πως «η Ρωσία θα συνεχίσει, και εμείς πρέπει να είμαστε έτοιμοι».
Η Δανία, αν και δεν έχει κατονομάσει επισήμως τη Ρωσία για τις παραβιάσεις που προκάλεσαν πρόσφατες καθυστερήσεις πτήσεων, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ρωσικής εμπλοκής.
Σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, η ανατολική πτέρυγα της Ευρώπης θα αποτελέσει προτεραιότητα στο σχέδιο για το drone wall, ωστόσο στόχος είναι η προστασία ολόκληρης της ηπείρου.
Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, αν και στήριξε την πρόταση, ζήτησε πιο «ολιστική» προσέγγιση με έμφαση στα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και την αποτρεπτική ισχύ μακράς εμβέλειας.
Από την πλευρά της Ιταλίας, η Πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι τόνισε ότι δεν θα πρέπει να παραμεληθούν τα νότια σύνορα της Ευρώπης.
Μητσοτάκης: «Ενίσχυση της προστασίας και στα νότια σύνορα της Ευρώπης»
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στο πλαίσιο της συζήτησης για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας, ζήτησε ενίσχυση της προστασίας όχι μόνο στα ανατολικά, αλλά και στα νότια σύνορα της Ευρώπης, επισημαίνοντας τη σημασία των νέων τεχνολογιών στον σύγχρονο πόλεμο.
«Η Ελλάδα ανήκει στις χώρες εκείνες που εδώ και πολλά χρόνια υποστηρίζουν τις αμυντικές τους δαπάνες σε επίπεδο πολύ υψηλότερο του ευρωπαϊκού μέσου όρου και θα εξακολουθούμε να το κάνουμε αυτό, δεσμεύοντας πόρους άνω του 3% του ΑΕΠ για τις αμυντικές μας δαπάνες για τα επόμενα χρόνια. Έχει έρθει η ώρα η Ευρώπη να κινητοποιήσει ευρωπαϊκούς πόρους για την υποστήριξη ευρωπαϊκών έργων κοινής ευρωπαϊκής άμυνας, όπως η αντιπυραυλική προστασία ή το τείχος άμυνας απέναντι σε διείσδυση από drones» τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης και συνέχισε: «Οποιοδήποτε κοινό ευρωπαϊκό έργο άμυνας αφορά την Ευρώπη δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στα ανατολικά σύνορα της ηπείρου. Πρέπει να βλέπει την ασφάλεια της Ευρώπης συνολικά. Προφανώς, πρέπει να καλύπτονται και τα νοτιοανατολικά σύνορα, αλλά και τα νότια σύνορα της Ευρώπης, έτσι ώστε η ήπειρός μας να είναι θωρακισμένη έναντι οποιασδήποτε πιθανής μελλοντικής απειλής».
Η άρνηση της Ρωσίας
Η Ρωσία αρνείται οποιαδήποτε ευθύνη για τις παραβιάσεις, με τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ να απορρίπτει την ιδέα του «τείχους drones» λέγοντας χαρακτηριστικά: «Η ιστορία έχει δείξει ότι τα τείχη είναι πάντα κακή ιδέα».
Τέλος, στη Σύνοδο της Κοπεγχάγης συζητήθηκε και η πρόταση για χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στην Ευρώπη για τη χρηματοδότηση δανείου προς την Ουκρανία — μια πρόταση που διχάζει τους ηγέτες της ΕΕ, ενώ το Κρεμλίνο την αποκαλεί «ξεκάθαρη ληστεία».
Επιμέλεια: Νίκος Μαχαίρας
