Σε εξέλιξη βρίσκονται εντατικές διπλωματικές διαβουλεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ιράν και περιφερειακών μεσολαβητών, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για μια προσωρινή εκεχειρία διάρκειας 45 ημερών, η οποία θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για τον οριστικό τερματισμό της σύγκρουσης.
Σύμφωνα με το Axios, που επικαλείται τέσσερις πηγές με γνώση των συνομιλιών από τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και την ευρύτερη περιοχή, οι πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας εντός των επόμενων 48 ωρών παραμένουν περιορισμένες. Ωστόσο, η εν λόγω πρωτοβουλία θεωρείται η τελευταία ευκαιρία αποτροπής μιας επικίνδυνης κλιμάκωσης, που θα μπορούσε να περιλαμβάνει εκτεταμένες επιθέσεις σε κρίσιμες πολιτικές υποδομές του Ιράν, καθώς και αντίποινα σε ενεργειακές και υδάτινες εγκαταστάσεις κρατών του Κόλπου.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει θέσει τελεσίγραφο προς την Τεχεράνη, το οποίο αρχικά έληγε τη Δευτέρα, αλλά παρατάθηκε κατά 20 ώρες, με νέα προθεσμία την Τρίτη στις 20:00 (ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ). Σε δηλώσεις του, υπογράμμισε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη «βαθιές διαπραγματεύσεις» και εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία για συμφωνία, προειδοποιώντας παράλληλα για εκτεταμένες στρατιωτικές ενέργειες σε περίπτωση αποτυχίας.
Πηγές αναφέρουν ότι έχει ήδη καταρτιστεί επιχειρησιακό σχέδιο για εκτεταμένη αμερικανοϊσραηλινή επιχείρηση κατά ενεργειακών υποδομών του Ιράν, αν και η παράταση της προθεσμίας αποσκοπεί στην παροχή ενός τελευταίου περιθωρίου για διπλωματική λύση.
Οι συνομιλίες διεξάγονται μέσω μεσολαβητών από το Πακιστάν, την Αίγυπτο και την Τουρκία, καθώς και μέσω απευθείας ανταλλαγής μηνυμάτων μεταξύ του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, και του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί.
Στο τραπέζι βρίσκεται ένα σχέδιο δύο φάσεων: η πρώτη αφορά την εφαρμογή της 45ήμερης εκεχειρίας, κατά τη διάρκεια της οποίας θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις για μια συνολική συμφωνία. Η δεύτερη φάση προβλέπει τον οριστικό τερματισμό των εχθροπραξιών.
Κομβικά ζητήματα στις διαπραγματεύσεις αποτελούν η πλήρης επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και η διαχείριση του αποθέματος υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν. Οι Ιρανοί εμφανίζονται απρόθυμοι να προβούν σε ουσιαστικές παραχωρήσεις σε αυτά τα θέματα χωρίς μακροπρόθεσμες εγγυήσεις.
Παράλληλα, οι μεσολαβητές εξετάζουν μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και από τις δύο πλευρές, ενώ η Τεχεράνη ζητά σαφείς διαβεβαιώσεις ότι μια εκεχειρία δεν θα καταρρεύσει όπως σε άλλες περιπτώσεις στη Μέση Ανατολή.
Διπλωματικές πηγές εκφράζουν έντονη ανησυχία ότι ενδεχόμενη στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές ζημιές σε κρίσιμες υποδομές ενέργειας και ύδρευσης στις χώρες του Κόλπου.
Οι επόμενες 48 ώρες θεωρούνται καθοριστικές, με τους μεσολαβητές να προειδοποιούν ότι πρόκειται για την τελευταία ευκαιρία αποτροπής μιας ευρείας καταστροφικής σύγκρουσης. Παρά τις πιέσεις, η ιρανική πλευρά διατηρεί σκληρή στάση, με αξιωματούχους να δηλώνουν ότι η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ δεν πρόκειται να επιστρέψει στην προπολεμική κανονικότητα, ιδίως για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Απειλεί η Τεχεράνη με «πιο καταστροφικά» αντίποινα
Ο στρατός του Ιράν υποσχέθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες ότι θα προχωρήσει σε «ακόμη πιο καταστροφικά» αντίποινα σε περίπτωση επιθέσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον πολιτικών υποδομών στην Ισλαμική Δημοκρατία.
«Αν οι επιθέσεις εναντίον πολιτικών στόχων συνεχιστούν, οι επόμενες φάσεις των επιθετικών επιχειρήσεών μας σε αντίποινα θα είναι πολύ πιο καταστροφικές κι εκτεταμένες και οι απώλειες και οι ζημιές που θα προκαλέσει η διατήρηση αυτής της προσέγγισης θα είναι δεκαπλάσιες», ανέφερε σε ανακοίνωσή του εκπρόσωπος της ιρανικής στρατιωτικής διοίκησης.
Πηγή: Axios
