Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι συνεχάρησαν εαυτούς τη Δευτέρα, καθώς οι συνομιλίες στη Γενεύη έδειξαν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είναι διατεθειμένος να ακούσει τις ανησυχίες τους για την επιβολή μιας κακής ειρηνευτικής συμφωνίας στην Ουκρανία, αναφέρει σε ανάλυσή του το Politico.
«Παρότι υπάρχει δρόμος μπροστά μας, πλέον υπάρχει μια σταθερή βάση για να προχωρήσουμε», δήλωσε η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κάνοντας λόγο για «καλή πρόοδο» χάρη στη «ισχυρή ευρωπαϊκή παρουσία» στις συνομιλίες.
Το γεγονός ότι κορυφαίοι σύμβουλοι της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν στη συνάντηση της Κυριακής στην Ελβετία, μετά τον αρχικό αποκλεισμό τους από το αμερικανικό 28σημείο σχέδιο, θεωρήθηκε σίγουρα «πρόοδος». Οι Ευρωπαίοι φοβούνταν ότι το έγγραφο ήταν τόσο μονόπλευρο που θα ενθάρρυνε τη Ρωσία σε νέες επιθέσεις.
Οι πανηγυρισμοί όμως δεν κράτησαν πολύ.
Το βράδυ της Δευτέρας, η Ρωσία απέρριψε το αναθεωρημένο κείμενο της συμφωνίας, το οποίο είχε αναδιαμορφωθεί με τις εισηγήσεις της Ουκρανίας και των συμμάχων της κατά τις μακρές συνομιλίες με τον Αμερικανό ΥΠΕΞ Μάκο Ρούμπιο.
Ο κίνδυνος για την Ουκρανία είναι πλέον ο Βλαντίμιρ Πούτιν να πείσει τον Αμερικανό πρόεδρο να επιστρέψει στο αρχικό σχέδιο: μια 28σέλιδη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που προκάλεσε πανικό στις Βρυξέλλες, καθώς θα ανάγκαζε το Κίεβο να παραχωρήσει μεγάλα εδάφη στη Μόσχα, να εγκαταλείψει κάθε φιλοδοξία για ένταξη στο ΝΑΤΟ και να μειώσει τον στρατό του από σχεδόν ένα εκατομμύριο σε 600.000 άνδρες.
Αν συμβεί αυτό, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα βρεθεί μπροστά σε ένα οδυνηρό δίλημμα: να αποδεχθεί την πρόταση που διαμορφώνουν Τραμπ και Πούτιν ή να ρισκάρει το μέλλον της χώρας του, ελπίζοντας κάποτε να λάβει επαρκή βοήθεια από τους «φίλους» του στην Ευρώπη.
Τους ίδιους φίλους που, έπειτα από σχεδόν τέσσερα χρόνια πολέμου, δεν του στέλνουν στρατεύματα, ούτε τα όπλα που ζητά, ούτε καν προχωρούν στη δέσμευση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για να μπορέσει να χρηματοδοτήσει μόνος του τις ανάγκες του.
Απροθυμία για μάχη
Για ορισμένους Ρεπουμπλικανούς στις ΗΠΑ, οι Ευρωπαίοι που αντιδρούν στο σχέδιο Τραμπ και στους συμβιβασμούς που απαιτεί, αυταπατώνται. «Ποια είναι η εναλλακτική;» δηλώνει ο Γκρεγκ Σουένσον, πρόεδρος των Republicans Overseas στο Ηνωμένο Βασίλειο.
«Μπορείς να μιλάς, να πηγαίνεις σε διπλωματικές συναντήσεις και να στέλνεις τους καλύτερους ανθρώπους σου στη Γενεύη, αλλά ο μόνος τρόπος να νικήσεις τον Πούτιν είναι να πολεμήσεις — και κανένας τους δεν είναι πρόθυμος».
«Όλα είναι λόγια, ωραία λόγια για τη δημοκρατία και την προστασία της Ουκρανίας, αλλά δεν είναι διατεθειμένοι να τα στηρίξουν στην πράξη».
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αντιτείνουν ότι οι κυβερνήσεις τους έχουν στείλει τεράστιες ποσότητες χρημάτων και στρατιωτικού υλικού στο Κίεβο, ενώ έχουν επωμιστεί και το οικονομικό βάρος της αποκοπής από τη ρωσική ενέργεια.
Από τότε που οι ΗΠΑ μείωσαν τη στήριξή τους, η Ευρώπη έχει κινηθεί εντυπωσιακά για να καλύψει το κενό.
Ωστόσο, στην πραγματικότητα, η αρχική πρόταση Τραμπ προκάλεσε πανικό σε αξιωματούχους και διπλωμάτες, επειδή γνωρίζουν ότι ο Ζελένσκι δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά στην Ευρώπη για να στηρίξει την Ουκρανία.
Πριν από έναν μήνα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες εισήλθαν σε μια σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες προσδοκώντας ότι θα εξασφάλιζαν μια ιστορική συμφωνία για τη χρήση 140 δισ. ευρώ από τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία ως «δάνειο αποζημιώσεων» που θα διασφάλιζε την οικονομική σταθερότητα του Κιέβου για τα επόμενα δύο χρόνια.
Ωστόσο, λόγω μιας σοβαρής διπλωματικής και πολιτικής αστοχίας, το σχέδιο κατέρρευσε εξαιτίας απρόσμενων αντιρρήσεων από το Βέλγιο.
Καμία πρόοδος στα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία
Οι συζητήσεις έχουν ενταθεί στις Βρυξέλλες και ανάμεσα στα κράτη μέλη —ειδικά στο Βέλγιο— αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει πρόοδος. Κάποιοι διπλωμάτες ελπίζουν ότι η πίεση από τον Τραμπ θα αναγκάσει το Βέλγιο και άλλες χώρες με επιφυλάξεις να συνταχθούν με το σχέδιο. Μία από τις ιδέες που εξετάζονται είναι η χρήση μέρους των κεφαλαίων σε συνδυασμό με κοινά ομόλογα της ΕΕ ή άμεσες συνεισφορές των κυβερνήσεων.
Άλλοι αξιωματούχοι φοβούνται ότι η ιδέα του δανείου-αποζημίωσης θα καταρρεύσει εάν το τελικό ειρηνευτικό σχέδιο αναφέρεται στη χρήση των ίδιων πόρων.
Το αρχικό κείμενο προέβλεπε την αξιοποίηση των κεφαλαίων για επενδύσεις στην Ουκρανία, με τα μισά κέρδη να καταλήγουν στις ΗΠΑ — μια ιδέα που οι Ευρωπαίοι χαρακτήρισαν «σκανδαλώδη».
Και όταν κάποια στιγμή αρθούν οι κυρώσεις, η Euroclear —η βελγική χρηματοπιστωτική εταιρεία που «κρατά» τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία— ίσως χρειαστεί να επιστρέψει τα χρήματα στη Μόσχα. Αυτό θα μπορούσε να επιβαρύνει τους Ευρωπαίους φορολογούμενους, κάτι που οι κυβερνήσεις δεν μπορούν εύκολα να αγνοήσουν.
Ποιος θα κρατήσει την ειρήνη;
Νωρίτερα φέτος, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ηγήθηκαν προσπαθειών για τη συγκρότηση διεθνούς ειρηνευτικής δύναμης από εθελοντικές χώρες — μιας «συμμαχίας των προθύμων». Ένα χρόνο πριν, ο Μακρόν είχε μάλιστα αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αποστολής γαλλικών στρατευμάτων στην Ουκρανία πριν λήξει ο πόλεμος.
Πλέον αποφεύγει τέτοιες δηλώσεις.
Στη Γαλλία, έκκληση του νέου αρχηγού ΓΕΕΘΑ, Φαμπιάν Μαντόν, προς τους δημάρχους να προετοιμάσουν τους πολίτες για το ενδεχόμενο πολέμου με τη Ρωσία προκάλεσε σάλο και αντιδράσεις από όλα τα μεγάλα κόμματα. Ο Μαντόν προειδοποίησε ότι αν η Γαλλία «δεν είναι έτοιμη να θυσιάσει τα παιδιά της και να υπομείνει οικονομικά βάρη υπέρ της αμυντικής παραγωγής, τότε διατρέχει κίνδυνο».
Ο Μακρόν προσπάθησε να κατευνάσει την ένταση, λέγοντας ότι οι δηλώσεις ερμηνεύθηκαν εκτός πλαισίου.
Στη Γερμανία, ο υπουργός Εξωτερικών Γιοχάν Βάντεπουλ υποστήριξε ότι το Βερολίνο «ήδη προσφέρει ειδική συνεισφορά» στηρίζοντας την ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ με την ανάπτυξη πλήρως επιχειρησιακής ταξιαρχίας στη Λιθουανία.
«Η περιοχή της Βαλτικής είναι κεντρικής σημασίας για τη Μπούντεσβερ. Πιστεύω ότι αυτή είναι μια αρκετή και ουσιαστική συνεισφορά στην υποστήριξη της Ουκρανίας», τόνισε.
Η Ουκρανία θα ήθελε βαθύτερη δέσμευση στο έδαφός της, αλλά οι δυτικοευρωπαϊκές κυβερνήσεις φοβούνται το ενδεχόμενο βαριών απωλειών αν στείλουν στρατεύματα στο μέτωπο.
«Τουλάχιστον ο Τραμπ είναι ειλικρινής», λέει ο Σουένσον. «Θα μπορούσαμε να νικήσουμε τη Ρωσία, και μάλιστα γρήγορα — εφόσον δεν χρησιμοποιούσε πυρηνικά».
«Θα τη νικούσαμε, αλλά πολλοί άνθρωποι θα πέθαιναν».
Πηγή: Politico
