Ο ήχος μιας αρχαίας ελληνικής λύρας, κατασκευασμένης σε ένα οικογενειακό εργαστήρι στον Ευρωπό του Κιλκίς, ακούγεται σήμερα σε κινηματογράφους σε όλο τον κόσμο. Δεν πρόκειται για ιστορική αναπαράσταση σε μουσείο ούτε για πειραματική ηχογράφηση. Πρόκειται για το soundtrack της animated ταινίας David, βασισμένης στη ζωή του βιβλικού βασιλιά Δαβίδ, που έκανε πρεμιέρα τον περασμένο Δεκέμβριο και ήδη σημειώνει εντυπωσιακή πορεία στο παγκόσμιο box office.
Στην πρωτότυπη μουσική της ταινίας, που υπογράφεται από την Pressure Cooker Studios, ακούγεται αυθεντική αρχαία ελληνική λύρα, ανακατασκευασμένη έπειτα από χρόνια έρευνας, στην οργανοποιία LUTHIEROS της οικογένειας Κουμαρτζή, η οποία έχει αποκτήσει διεθνή αναγνώριση για την έρευνα, την ανακατασκευή και τη διάδοση αρχαίων μουσικών οργάνων.
Μάλιστα, ο συνθέτης της μουσικής για την ταινία της Angel Studios, που έχει ξεπεράσει ήδη τα 80 εκατομμύρια δολάρια σε εισπράξεις, μιλώντας για τη δημιουργία του soundtrack, είχε αναφέρει ότι ο ήχος της λύρας ήταν τόσο αυθεντικός, που η παραγωγή τον ενσωμάτωσε εξ ολοκλήρου στη μουσική της ταινίας, όπως εξηγεί, μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Θοδωρής Κουμαρτζής, ένας από τους πλέον γνωστούς σύγχρονους ερμηνευτές αρχαίας λύρας διεθνώς, μέλος της οικογενειακής οργανοποιίας LUTHIEROS.
Αυτό που ξεκίνησε ως δοκιμή, κατέληξε να γίνει βασικό ηχητικό στοιχείο της αφήγησης. Χωρίς επίσημη παραγγελία, χωρίς διαφημιστική συμφωνία, το όργανο αγοράστηκε από τον ίδιο τον συνθέτη, ηχογραφήθηκε και πέρασε αυτούσιο στην τελική παραγωγή. «Αυτό που φαίνεται στην ταινία είναι όργανο δικής μας κατασκευής. Δεν ήρθαν σε επαφή μαζί μας, το όργανο το αγόρασαν μόνοι τους», εξηγεί ο κ. Κουμαρτζής.
Με εμφανίσεις σε χώρες όπως η Ιταλία, η Γερμανία, η Τουρκία, η Σιγκαπούρη και η Κύπρος, συνεργασίες με καταξιωμένους καλλιτέχνες αρχαίας μουσικής και παρουσία στο SEIKILO Ancient World Music Channel, ο Θοδωρής Κουμαρτζής έχει συμβάλει καθοριστικά στη σύγχρονη αναβίωση του οργάνου. Παράλληλα, είναι Curator του Μουσείου Αρχαίας Μουσικής SEIKILO στη Θεσσαλονίκη, όπου έχει σχεδιάσει βιωματικές εκπαιδευτικές εμπειρίες για σχολεία και ξένους επισκέπτες, αποσπώντας διακρίσεις στα TripAdvisor Awards επί σειρά ετών.
Ως ζωτικό μέλος της οικογενειακής Οργανοποιίας LUTHIEROS, έχει συνεργαστεί με πανεπιστημιακά ιδρύματα όπως το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Διεθνές Πανεπιστήμιο ΕΛλάδος, ενώ έχει παρουσιάσει το έργο του σε σημαντικά πολιτιστικά venues διεθνώς — από το Αρχαιολογικό Μουσείο Λευκωσίας μέχρι τη MusikMesse της Φρανκφούρτης.
Δεύτερη φορά
Δεν είναι η πρώτη φορά που μια λύρα της οικογένειας LUTHIEROS βρίσκει τον δρόμο της προς μεγάλες παραγωγές. «Το 2016, όργανο του εργαστηρίου χρησιμοποιήθηκε στο soundtrack του Ben-Hur (remake), σε μουσική του βραβευμένου συνθέτη Marco Beltrami», επισημαίνει ο κ. Κουμαρτζής.
Η περίπτωση του David, ωστόσο, ξεχωρίζει. Εδώ, η λύρα δεν λειτουργεί ως διακοσμητικό ηχητικό στοιχείο. Αποτελεί οργανικό μέρος της μουσικής αφήγησης, συνοδεύοντας σκηνές, συναισθήματα και δραματουργία σε ολόκληρη την ταινία. «Μια αρχαία ελληνική λύρα, ανακατασκευασμένη στην Ευρωπό, ακούγεται σήμερα σε όλο τον κόσμο μέσα από αυτή την ταινία», σημειώνει ο Θοδωρής Κουμαρτζής, εξηγώντας πως η ταινία έχει ξεπεράσει ήδη τα 80 εκατομμύρια δολάρια σε εισπράξεις, αποτελώντας τη δεύτερη μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία στην ιστορία της εταιρείας Angel Studios -και έχει ακόμη δρόμο.
Κάπως έτσι, ένα αρχαίο όργανο, φτιαγμένο στην Ευρωπό, αφηγείται ξανά μια ιστορία χιλιάδων ετών· αυτή τη φορά σε εκατομμύρια θεατές παγκοσμίως.
Σε μια εποχή όπου η πολιτιστική κληρονομιά συχνά εγκλωβίζεται στο παρελθόν, η διαδρομή αυτής της λύρας αποδεικνύει ότι η αρχαία ελληνική μουσική δεν ανήκει μόνο στα βιβλία και τα μουσεία, αλλά μπορεί να συνομιλεί ισότιμα με τη σύγχρονη παγκόσμια δημιουργία.
Και όταν αυτό συμβαίνει, ο ήχος της δεν περνά απαρατήρητος.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
