Ένα μήνυμα πίστης στις δυνατότητες του ελληνισμού, αλλά και στην προσωπική υπέρβαση που μπορεί να πετύχει κάθε άνθρωπος μέσα από τη δημιουργία, την παιδεία και τη βαθύτερη επαφή με τις ρίζες του, έστειλε ο σκηνοθέτης Γιάννης Σμαραγδής, στο πλαίσιο του Star Forum IV 2026, που διεξάγεται στην Πανελλήνια Έκθεση Λαμίας, σε μια συζήτηση με τη δημοσιογράφο Όλγα Λαθύρη, παρουσία και πολλών μαθητών.
Ο δημιουργός της ταινίας «Καποδίστριας» μίλησε με έντονα βιωματικό, στοχαστικό και βαθιά πατριωτικό λόγο για την έννοια της υπέρβασης, συνδέοντάς την τόσο με τη δική του διαδρομή στον κινηματογράφο όσο και με τα χαρακτηριστικά που, όπως υποστήριξε, διακρίνουν διαχρονικά τον ελληνικό λαό.
Αφετηρία της τοποθέτησής του αποτέλεσε ο Νίκος Καζαντζάκης, για τον οποίο αποκάλυψε ότι τον σημάδεψε από τα παιδικά του χρόνια. Όπως είπε, έχοντας γεννηθεί πολύ κοντά στο σπίτι όπου γεννήθηκε ο μεγάλος συγγραφέας στο Ηράκλειο, ένιωθε από νωρίς μια ιδιαίτερη σύνδεση μαζί του. «Μέχρι τα 12-13 μου χρόνια είχα διαβάσει όλο τον Καζαντζάκη» ανέφερε χαρακτηριστικά, για να σταθεί ιδιαίτερα στη φράση του «φτάσε εκεί που δεν μπορείς», την οποία ερμήνευσε ως βαθιά πίστη στις ανεξάντλητες δυνατότητες του ανθρώπου.
Σύμφωνα με τον κ. Σμαραγδή, ο άνθρωπος μπορεί να φτάσει πιο μακριά από ό,τι ο ίδιος φαντάζεται, αρκεί να ενεργοποιήσει τις εσωτερικές του δυνάμεις. Τη σκέψη αυτή τη συνέδεσε και με τον Βαγγέλη Παπαθανασίου, τον οποίο χαρακτήρισε κορυφαία μορφή του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού, σημειώνοντας ότι η μουσική του «πήγε στο διάστημα από τη NASA». Επικαλέστηκε, μάλιστα, τη φράση του μεγάλου συνθέτη ότι «είμαστε αποτέλεσμα μνήμης δισεκατομμυρίων ετών», για να αναδείξει τη συνέχεια και το βάθος της ανθρώπινης, αλλά και της ελληνικής παρουσίας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ιστορική και πολιτισμική ιδιαιτερότητα των Ελλήνων. Όπως είπε, οι Έλληνες αποτελούν έναν από τους ελάχιστους λαούς με αδιάλειπτη παρουσία μέσα στους αιώνες, ενώ υποστήριξε ότι διαθέτουν ένα μοναδικό χαρακτηριστικό: τη συνύπαρξη τριών μεγάλων πολιτισμών, του μινωικού, του αρχαιοελληνικού και του βυζαντινού. «Είμαστε ο μοναδικός λαός στον κόσμο που έχει τρεις πολιτισμούς» τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι αυτή η διαχρονική πολιτισμική παρακαταθήκη συγκροτεί ένα εσωτερικό απόθεμα δύναμης που μπορεί να ενεργοποιηθεί στις κρίσιμες στιγμές.
Στο ίδιο πνεύμα, ανέφερε ότι οι Έλληνες «όταν βρίσκονται σε συνομιλία με τον ανώτερό τους εαυτό, κάνουν θαύματα», ενώ όταν κυριαρχεί ο κατώτερος εαυτός, παρασύρονται από ξένα πρότυπα και χάνουν την επαφή με τη δική τους ταυτότητα.
Με αναφορές στην Τροία, στη Σαλαμίνα, αλλά και στα Δερβενάκια, επιχείρησε να δείξει ότι στις πιο κρίσιμες ιστορικές στιγμές ο ελληνισμός μεγαλούργησε μέσα από την ευφυία, τη στρατηγική και την πίστη σε έναν υψηλότερο σκοπό.
Η προσπάθεια να γυριστεί ο Καποδίστριας
Ο σκηνοθέτης δεν περιορίστηκε, ωστόσο, στη συλλογική διάσταση της υπέρβασης, αλλά μίλησε και για τις προσωπικές δοκιμασίες που ο ίδιος κλήθηκε να ξεπεράσει. Περιγράφοντας την πολύχρονη προσπάθειά του να γυρίσει την ταινία «Καποδίστριας», σημείωσε ότι χρειάστηκαν οκτώ ολόκληρα χρόνια επιμονής, ενώ στη διάρκεια αυτής της περιόδου βίωσε και τη μεγάλη απώλεια της συζύγου του. Παρ’ όλα αυτά, επέμεινε στη δύναμη της πίστης και της επιμονής: «Οι δυσκολίες, τα εμπόδια, δεν είναι προβλήματα, είναι διλήμματα», είπε, συμπληρώνοντας ότι όταν ο άνθρωπος επιλέγει να μην οπισθοχωρήσει, τότε μπορεί να ανοίξει τον δρόμο προς την υπέρβαση.
Στέλνοντας μήνυμα κυρίως προς τους νέους, υπογράμμισε ότι «τίποτα δεν είναι ακατόρθωτο», ενώ αναφέρθηκε και στη δική του πορεία, από φαρμακοϋπάλληλος μέχρι τη σκηνοθεσία, λέγοντας πως η εσωτερική κλήση, η αγάπη και η πίστη στον σκοπό μπορούν να αλλάξουν ολόκληρη τη ζωή ενός ανθρώπου. Ξεχώρισε, επίσης, ως βασική αρχή ζωής το «να αγαπάς τους άλλους περισσότερο από τον εαυτό σου» και να αισθάνεσαι ότι ανήκεις σε έναν μεγάλο πολιτισμό, άρα οφείλεις να στέκεσαι στο ύψος του.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η αποκάλυψη για το επόμενο μεγάλο του σχέδιο. Μετά την απήχηση της ταινίας «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής δήλωσε ότι φιλοδοξεί να προχωρήσει σε μια νέα κινηματογραφική παραγωγή με κεντρικό πρόσωπο τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη. Όπως ανέφερε, θεωρεί τον Κολοκοτρώνη και τον Καποδίστρια «τους δύο πυλώνες της ελευθερίας από την Ελληνική Επανάσταση», προσεγγίζοντάς τους όχι μόνο ως ιστορικές μορφές, αλλά και ως ηθικά και πνευματικά σύμβολα.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
