Όλοι έχουμε βρεθεί –στη δουλειά, στην οικογένεια ή στον κοινωνικό μας κύκλο– απέναντι σε έναν άνθρωπο που πάντα πιστεύει ότι έχει δίκιο. Δεν αμφιβάλλει, δεν ακούει εύκολα και συχνά μετατρέπει κάθε συζήτηση σε αντιπαράθεση. Το αποτέλεσμα; Ένταση, παρεξηγήσεις και διάλογοι που δεν οδηγούν πουθενά.
Το να συγκρουστείτε ευθέως μαζί του σπάνια αποδίδει. Αντίθετα, οι σωστές ερωτήσεις μπορούν να ανοίξουν χώρο για σκέψη, αυτοκριτική και –σε κάποιες περιπτώσεις– πραγματικό διάλογο. Ακολουθούν τρεις ερωτήσεις που δεν επιτίθενται, αλλά αποδομούν με ήρεμο και έξυπνο τρόπο τη βεβαιότητα…
1. «Υπάρχει περίπτωση να μου διαφεύγει κάτι;»
Αυτή η ερώτηση έχει δύναμη ακριβώς επειδή δεν κατηγορεί. Δεν λέτε «κάνεις λάθος», αλλά αφήνετε ένα μικρό παράθυρο αμφιβολίας. Παρουσιάζετε τον εαυτό σας ως ανοιχτό στο ενδεχόμενο να μην έχετε πλήρη εικόνα, προσκαλώντας και τον άλλον να κάνει το ίδιο.
Για κάποιον που νομίζει ότι έχει πάντα δίκιο, η απόλυτη βεβαιότητα είναι συχνά άμυνα. Όταν η συζήτηση μεταφέρεται από το «ποιος έχει δίκιο» στο «τι μπορεί να μας ξεφεύγει», μειώνεται η ανάγκη για επίδειξη ανωτερότητας. Ακόμα κι αν δεν παραδεχτεί αμέσως κάτι, ο σπόρος της αμφιβολίας έχει φυτευτεί.
2. «Σε τι βασίζεις αυτή τη βεβαιότητα;»
Η απόλυτη άποψη συχνά δεν στηρίζεται σε στοιχεία, αλλά σε συνήθεια ή εγωισμό. Αυτή η ερώτηση μεταφέρει τη συζήτηση από το τι πιστεύεις στο γιατί το πιστεύεις.
Αν η απάντηση είναι ασαφής, συναισθηματική ή γενική («έτσι είναι», «το ξέρω»), τότε γίνεται φανερό ότι η σιγουριά δεν έχει γερά θεμέλια. Αντίθετα, αν προκύψουν επιχειρήματα, ανοίγει έστω ένας δίαυλος ουσιαστικής συζήτησης.
Σε κάθε περίπτωση, η ερώτηση αποκαλύπτει αν μιλάτε με κάποιον που σκέφτεται ή απλώς δηλώνει.
3. «Πιστεύεις ότι μπορεί να υπάρχουν περισσότερες από μία σωστές απαντήσεις;»
Η ερώτηση αυτή πηγαίνει κατευθείαν στην καρδιά του προβλήματος. Γιατί το θέμα δεν είναι ποιος έχει δίκιο, αλλά αν ο συνομιλητής σας αποδέχεται την πολυπλοκότητα της πραγματικότητας.
Όσοι βλέπουν τον κόσμο άσπρο-μαύρο, σωστό-λάθος, κερδισμένο-χαμένο, συνήθως δυσκολεύονται να ακούσουν. Αν η απάντηση είναι αρνητική, ξέρετε πλέον ότι η συζήτηση δεν είναι ισότιμη — είναι μονόλογος με κοινό.
Eπιμέλεια: Συντακτική ομάδα
