Η συζυγική δυσαρέσκεια δεν οδηγεί πάντα σε χωρισμό. Για αρκετούς ανθρώπους, η αποχώρηση από έναν γάμο δεν είναι ρεαλιστική επιλογή λόγω οικονομικών περιορισμών, οικογενειακών και κοινωνικών πιέσεων, πολιτισμικών ή θρησκευτικών πεποιθήσεων, ή καθαρά πρακτικών υποχρεώσεων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο στόχος δεν είναι η «ιδανική» σχέση, αλλά η μείωση της φθοράς και η προστασία της ψυχικής ισορροπίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ψυχοθεραπεύτρια Katherine Cullen, παραθέτει έξι πρακτικές προσεγγίσεις σε άρθρο στο Psychology Today. Σημειώνεται ότι αφορούν μη κακοποιητικές σχέσεις. Σε περίπτωση βίας, σοβαρής εξάρτησης ή εκμετάλλευσης, προτεραιότητα έχει η ασφάλεια και η άμεση αναζήτηση υποστήριξης.
1. Ρεαλιστική αποδοχή: Διαχωρισμός επιθυμίας και πραγματικότητας
Η πίεση αυξάνεται όταν ο γάμος συγκρίνεται διαρκώς με αυτό που «θα έπρεπε» να είναι. Η ρεαλιστική αποδοχή αναγνωρίζει ότι ο/η σύντροφος και η σχέση πιθανόν δεν θα γίνουν η εκδοχή που είχε κανείς ελπίσει. Δεν είναι έγκριση ούτε παραίτηση αλλά μετατόπιση της ενέργειας από το «να αλλάξει ο άλλος» στο «τι μπορεί να ρυθμιστεί εδώ και τώρα». Συχνά συνοδεύεται από πένθος για προσδοκίες που δεν θα εκπληρωθούν. Πρόκειται για ένα δύσκολο μεν, αλλά απελευθερωτικό δε στάδιο.
2. Περιορισμός του (νοητικού) φαύλου κύκλου
Η υπερανάλυση και το συνεχές «ξεφόρτωμα» σπάνια φέρνουν λύση. Συνήθως τροφοδοτούν την εξάντληση. Σ αυτό το σημείο, βοηθά ένας πρακτικός κανόνας: ένα μικρό, συγκεκριμένο «παράθυρο» την ημέρα (π.χ. 15-20 λεπτά) για σκέψη, καταγραφή ή συζήτηση του θέματος. Εκτός αυτού, η προσοχή καλό είναι να επιστρέφει σε άλλες δραστηριότητες, ώστε ο γάμος να μην καταλαμβάνει όλο τον ψυχικό χώρο.
3. Επένδυση σε τομείς της ζωής που δίνουν νόημα
Όσο η σχέση γίνεται το μοναδικό κέντρο, τόσο διογκώνεται η δυσφορία. Η ενδυνάμωση άλλων πεδίων -π.χ. εργασία, εκπαίδευση, άσκηση, δημιουργικές ασχολίες, εθελοντισμός, κοινωνική συμμετοχή –ενισχύει την αίσθηση ταυτότητας και ελέγχου. Δεν είναι «φυγή», αλλά αναδόμηση μιας καθημερινότητας που διαθέτει (πιο) ισχυρά θεμέλια και προσφέρει την ικανοποίηση που ο γάμος (μάλλον) δεν χαρίζει πλέον.
4. Μικρές νησίδες ευγνωμοσύνης και ηρεμίας
Η ευγνωμοσύνη δεν εφαρμόζεται εν προκειμένω για να ωραιοποιήσει το πρόβλημα. Σκοπός είναι να λειτουργήσει ως αντίβαρο στη μονοδιάστατη εστίαση στο αρνητικό. Μια απλή πρακτική είναι η ανάκληση ή καταγραφή 3 καλών στοιχείων πριν τον ύπνο, μικρών ή μεγάλων. Στόχος: να διασωθεί η διάθεση και η ανθεκτικότητα, όχι να «σωθεί» ο γάμος μέσα σε μια νύχτα.
5. Λιγότερη κλιμάκωση, περισσότερη ρύθμιση στην επικοινωνία
Πολλά αδιέξοδα συντηρούνται από επαναλαμβανόμενα μοτίβα σύγκρουσης (κατηγορίες, άμυνα, αποστασιοποίηση, ειρωνεία). Η αλλαγή του τρόπου αλληλεπίδρασης συχνά μειώνει την ένταση, ακόμη κι αν ο/η σύντροφος δεν αλλάζει. Χρήσιμες κινήσεις: διατυπώσεις χωρίς γενικεύσεις («πάντα/ποτέ»), επιλογή κατάλληλου χρόνου, μικρές παύσεις όταν ανεβαίνει το «θερμόμετρο» και βασικές τεχνικές ρύθμισης (αναπνοή, γείωση, χαλάρωση σώματος).
6. Ενίσχυση δικτύου υποστήριξης
Η απομόνωση κάνει τη δύσκολη σχέση να μοιάζει (εντελώς) απόλυτη. Η κοινωνική σύνδεση δημιουργεί ανάσες: φίλοι, οικογένεια, ομάδες δραστηριοτήτων, κοινότητες, επαγγελματική βοήθεια. Η στήριξη δεν χρειάζεται να είναι μόνο «συζήτηση για το πρόβλημα» -καλό είναι να περιέχει στοιχεία κανονικότητας, ενδιαφέροντα, γέλιο, και γενικά τη ζωή εκτός του γάμου.
Eπιμέλεια: Συντακτική ομάδα
