Το ζήτημα της στρατηγικής διασύνδεσης των λιμένων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, της πράσινης μετάβασης και της ενίσχυσης των εμπορικών ροών, βρέθηκε στο επίκεντρο του διεθνούς συνεδρίου «Circular Ports for Global Trade: Green Infrastructure and Smart Connectivity», που πραγματοποιείται σήμερα στη Θεσσαλονίκη.
Στο συνέδριο παραβρίσκονται, μεταξύ άλλων, δύο πρώην πρωθυπουργοί της Βουλγαρίας, οι Simeon Borisov Saxe – Coburg – Gotha και ο Sergey Stanishev, υπουργοί της κυβέρνησης της Βουλγαρίας, μέλη της ελληνικής κυβέρνησης, εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης, λιμενικών οργανισμών, επιχειρηματικών φορέων και τραπεζικών ιδρυμάτων από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία και ευρύτερα την περιοχή των Βαλκανίων, επιβεβαιώνοντας τη σημασία της συνεργασίας για την ανάπτυξη ενός ισχυρού δικτύου μεταφορών και logistics που θα συνδέει την ευρύτερη περιοχή.
Το συνέδριο διοργανώνεται από το Βουλγαρο – Ελληνικό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο (BHCCI), σε συνδιοργάνωση με το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο της Βουλγαρίας και το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης, ενώ τελεί υπό την αιγίδα του υπουργείου Εσωτερικών (Τομέας Μακεδονίας – Θράκης), καθώς και σημαντικών παραγωγικών και επιχειρηματικών φορέων. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν οι ευρωπαϊκοί διάδρομοι μεταφορών, η ψηφιοποίηση των λιμενικών λειτουργιών, η ενεργειακή συνεργασία και η δημιουργία ενός ισχυρού διασυνοριακού άξονα μεταφορών.
Την έναρξη των τοποθετήσεων έκανε ο πρόεδρος του Βούλγαρο – Ελληνικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Σόφιας, Σάββας Καραφυλλίδης, ο οποίος- όπως και οι εκπρόσωποι των άλλων δύο επιμελητηρίων, Tsvetan Simeonov και Κωνσταντίνος Μωραϊτίδης – υπογράμμισε τον κομβικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα λιμάνια της περιοχής στη νέα γεωοικονομική πραγματικότητα της Ευρώπης.
«Σήμερα, εδώ στη Θεσσαλονίκη, οργανώσαμε ένα διεθνές συνέδριο για τα λιμάνια του Βορείου Αιγαίου και της Μαύρης Θάλασσας, που αποτελούν έναν σημαντικό στρατηγικό κόμβο για την Ευρώπη», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι οι διεθνείς εξελίξεις καθιστούν ακόμη πιο σημαντική τη συνεργασία μεταξύ των χωρών της περιοχής.
Ο κ. Καραφυλλίδης στάθηκε ιδιαίτερα στη δυναμική που δημιουργείται, υπογραμμίζοντας ότι «η ένταξη της Βουλγαρίας στη ζώνη Σένγκεν το 2025 και η ένταξη στην ευρωζώνη δημιουργούν νέες συνθήκες για την οικονομία και το εμπόριο στην περιοχή». Παράλληλα, επισήμανε ότι η συνεργασία Ελλάδας και Βουλγαρίας περνά σε νέα φάση, με έμφαση στις υποδομές μεταφορών και τη διασύνδεση των λιμένων.
«Παραδοσιακά έχουμε ισχυρές οικονομικές σχέσεις, αλλά τώρα είναι η στιγμή να δώσουμε ιδιαίτερο βάρος στη διασυνδεσιμότητα των λιμανιών», τόνισε, επισημαίνοντας τη σημασία του μνημονίου συνεργασίας που υπεγράφη τον Δεκέμβριο του 2025 μεταξύ Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας και πρόσθεσε: «Διαμορφώνονται νέες συνθήκες συνεργασίας που περιμέναμε πολλά χρόνια. Στην επόμενη πενταετία θα δούμε σημαντική αύξηση στο εμπόριο, στις μεταφορές και στα logistics».
Αναφερόμενος στον σχεδιασμό των νέων διαδρόμων μεταφορών, ο πρόεδρος του BHCCI εξήγησε ότι «ο βασικός άξονας αφορά αρχικά τη σύνδεση Θεσσαλονίκης-Σόφιας-Βουκουρεστίου, ενώ στη συνέχεια στόχευση είναι να επεκταθεί προς τη Μολδαβία και την Ουκρανία».
Στη σημασία της ελληνοβουλγαρικής συνεργασίας αναφέρθηκε και ο υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας – Θράκης) Κώστας Γκιουλέκας, τονίζοντας ότι τέτοιες πρωτοβουλίες συμβάλλουν στην ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.
«Είναι ένα πολύ σημαντικό συνέδριο, γιατί έρχεται να βοηθήσει στη σύσφιξη των σχέσεων και των συνεργασιών, που πρέπει να αυξάνονται συνεχώς μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας», σημείωσε.
Ο κ. Γκιουλέκας υπενθύμισε ότι μόλις πριν από λίγες εβδομάδες πραγματοποιήθηκε στη Σόφια μια μεγάλη αποστολή φορέων από τη Μακεδονία και τη Θράκη. «Πήγαμε εκεί με πανεπιστήμια, λιμάνια, περιφερειάρχες, επιχειρηματίες και παραγωγικούς φορείς, με στόχο να ενισχύσουμε τη συνεργασία. Το σημερινό συνέδριο, παρότι οργανώθηκε ανεξάρτητα, κινείται στην ίδια ακριβώς κατεύθυνση», ανέφερε. Όπως τόνισε ο κ. Γκιουλέκας η γεωγραφική εγγύτητα των δύο χωρών δημιουργεί σημαντικές προοπτικές συνεργασίας.
«Ελλάδα και Βουλγαρία είναι στρατηγικοί εταίροι. Βρισκόμαστε στην ίδια περιοχή και μαζί με όλους στα Βαλκάνια μπορούμε να οικοδομήσουμε ένα καλύτερο μέλλον για τους λαούς μας», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η ελληνική κυβέρνηση στηρίζει την προσπάθεια και επενδύει στην εξωστρέφεια και στη συνεργασία.
Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας ανέλυσε τη στρατηγική της Ελλάδας για την ενίσχυση της συνδεσιμότητας και την αξιοποίηση των λιμένων της Βόρειας Ελλάδας ως βασικών κόμβων του ευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών.
«Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στους μεγάλους ευρωπαϊκούς διαδρόμους μεταφορών, όπως ο διάδρομος Βαλτικής-Μαύρης Θάλασσας-Αιγαίου και ο διάδρομος Δυτικών Βαλκανίων-Ανατολικής Μεσογείου», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι μέσω αυτών των αξόνων «οι ελληνικοί λιμένες και τα σιδηροδρομικά δίκτυα συνδέονται άμεσα με τις αγορές της Νοτιοανατολικής και της Κεντρικής Ευρώπης».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα λιμάνια της Βόρειας Ελλάδας. «Η Θεσσαλονίκη αποτελεί βασική πύλη εμπορίου προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ενώ η Καβάλα και η Αλεξανδρούπολη αναδεικνύονται σε σημαντικούς περιφερειακούς κόμβους logistics», τόνισε.
Όπως σημείωσε, η ανάπτυξη νέων σιδηροδρομικών και οδικών υποδομών θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο τον ρόλο της περιοχής. «Οι σύγχρονες μεταφορικές υποδομές δεν είναι απλώς έργα ανάπτυξης. Είναι επενδύσεις στη συνδεσιμότητα, στη σταθερότητα και στο κοινό ευρωπαϊκό μας μέλλον», υπογράμμισε ο υπουργός.
Στη σημασία της διεθνούς συνεργασίας αναφέρθηκε και ο πρώην πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Simeon Borisov Saxe-Coburg-Gotha, ο οποίος υπογράμμισε ότι η οικονομική συνεργασία αποτελεί βασικό παράγοντα σταθερότητας.
«Ο περιορισμός του ελεύθερου εμπορίου μπορεί να οδηγήσει μόνο σε καταστροφή», τόνισε και συνέχισε:
«Και δεν υπερβάλλω, είμαι αρκετά μεγάλος για να έχω δει πολλά πράγματα σε αυτόν τον κόσμο… πρέπει ο καθένας να βάλει την καλή του θέληση στην ενθάρρυνση της ανταλλαγής, στην ενθάρρυνση της συνεργασίας, όπως κάνουμε εμείς μεταξύ μας. Και νομίζω ότι αυτό, αυτές οι πρωτοβουλίες, πηγαίνουν πολύ πιο μακριά και γι’ αυτό “πρέπει να σκεφτούμε για χρόνια μπροστά”».
Πρόσθεσε, ότι «η συνεργασία και η ανταλλαγή μεταξύ των χωρών είναι ο μόνος δρόμος για τη διατήρηση της ειρήνης και της ευημερίας». Πρόσθεσε, ότι ο ίδιος στηρίζει με όλες του τις δυνάμεις και με την πολυετή εμπειρία του, κάθε τέτοια προσπάθεια, που αποσκοπεί στο να βελτιώσει τις συνθήκες ζωής και να εξασφαλίσει ένα καλύτερο μέλλον για τους ανθρώπους στην ευρύτερη περιοχή. «Είμαι πολύ πρόθυμος να ακούσω και ακόμη και σε μεγάλη ηλικία, είμαι έτοιμος να στηρίξω ή να συνεισφέρω με οποιονδήποτε τρόπο στην ειρήνη, την κατανόηση και τη συνεργασία» τόνισε ο κ. Borisov.
Ο πρώην πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Sergey Stanishev ανέδειξε την τεχνολογική διάσταση που διεισδύει όλο και περισσότερο στην οικονομική ζωή, διευκολύνοντας, ή και αλλάζοντας παραδοσιακές χρήσεις και λειτουργίες και αναδιαμορφώνοντας το τοπίο στα λιμάνια και στις υποδομές.
«Η τεχνολογική ανάπτυξη προσφέρει πραγματικά νέες ευκαιρίες στα εμπορεύματα, επειδή τώρα χάρη στις ψηφιακές τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, όλα μπορούν να γίνουν πολύ πιο γρήγορα» είπε ο κ. Stanishev και συνέχισε:
«Μπορείτε να συγχρονίσετε την πληθώρα διαφορετικών πλοίων για να αποφύγετε να μένουν ακίνητα για μέρες ή εβδομάδες, ίσως ακόμη και να προχωρήσετε με τα τελωνεία χωρίς όλους τους δασμούς και να προωθήσετε τη μεταφορά εμπορευμάτων πέρα από τα σύνορα σε διασυνοριακές περιοχές, κάτι που είναι πράγματι απαραίτητο στην περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης».
Ο κ. Stanishev αναφέρθηκε στις προοπτικές που διανοίγονται με τη διακίνησης αγαθών και εμπορευμάτων στο πλαίσιο της ΕΕ.
«Νομίζω ότι πρέπει πρώτα απ ‘όλα να αλλάξουμε την οπτική μας» είπε ο κ. Stanishev και πρόσθεσε: «Αν κοιτάξετε τον χάρτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης σήμερα, είμαστε όλο και περισσότερο ενσωματωμένοι σε μία αγορά, επειδή τώρα η Βουλγαρία και η Ελλάδα έχουν κοινά σύνορα, κοινό νόμισμα και οι ανταλλαγές των ανθρώπων δείχνουν ότι γινόμαστε όλο και περισσότερο ένα ενιαίο οικονομικό μοντέλο. Ελπίζω ότι πολύ σύντομα θα ισχύει και για τη Ρουμανία, που είναι ακόμα έξω από τη Ζώνη του Ευρώ, αλλά πρέπει να εξετάσουμε τα πάντα, τουλάχιστον σε περιφερειακό επίπεδο, αλλά και στην Ευρώπη ως σύνολο. Παρόλα αυτά, η πρόοδος δεν είναι αποτελεσματική από πολλές απόψεις και αυτό είναι ένα πρόβλημα. Είναι ένα πρόβλημα πολιτικής, λοιπόν, είναι ένα πρόβλημα εμπειρίας, λήψης αποφάσεων. Στον σύγχρονο κόσμο, ο οποίος αλλάζει τόσο γρήγορα δραματικά από τεχνολογική άποψη, με κάποια παράθυρα να κλείνουν και άλλα να ανοίγουν, πρέπει πραγματικά να είμαστε γρήγοροι για να είμαστε σε φόρμα και να προοδεύουμε πραγματικά».
Υπογράμμισε, όμως, ότι τα κράτη έχουν περιορισμούς στα δημοσιονομικά, οι ευρωπαϊκοί πόροι δεν επαρκούν και για αυτό και «οι δυνατότητες σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα είναι ένας άλλος τρόπος για να βρεθεί η ισορροπία μεταξύ του δημόσιου συμφέροντος και του ιδιωτικού συμφέροντος, για να ενθαρρυνθεί ο ιδιωτικός τομέας στην εργασία». «Η οικονομική ανάπτυξη των χωρών και των περιφερειών είναι πραγματικά ζωτικής σημασίας για την επιτυχία των στόχων» είπε ο κ. Stanishev.
Ο υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας Traycho Traykov αναφέρθηκε στον στρατηγικό ρόλο της ενεργειακής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών και ειδικότερα στην ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου.
«Η ενεργειακή συνεργασία μεταξύ Βουλγαρίας και Ελλάδας, και ιδιαίτερα η ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου (Vertical Gas Corridor), αλλάζει δραστικά τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης ενέργειας προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη…», σημείωσε και πρόσθεσε:
«Μας επιτρέπει να αντιμετωπίσουμε με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση τις ενεργειακές προκλήσεις του μέλλοντος».
Ο κ. Traykov αναφέρθηκε και στις συζητήσεις που γίνονται τελευταία σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την πυρηνική τεχνολογία στο ευρωπαϊκό ενεργειακό μείγμα και στις νέες τεχνολογικές εξελίξεις.
Όπως τόνισε, η ενεργειακή συνεργασία των δύο χωρών αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο που η Ευρώπη αναζητά νέες λύσεις για την ασφάλεια εφοδιασμού και τη μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας.
«Η πυρηνική ενέργεια αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα στη μετάβαση των ενεργειακών συστημάτων. Νέες τεχνολογίες, όπως οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες (SMR), βρίσκονται ήδη στο στάδιο ανάπτυξης και μπορούν στο μέλλον να συμβάλουν σημαντικά τόσο στην παραγωγή ενέργειας όσο και σε τομείς όπως η ναυτιλία», ανέφερε χαρακτηριστικά. Παράλληλα σημείωσε ότι οι εξελίξεις αυτές ανοίγουν ένα νέο πεδίο συνεργασίας μεταξύ των χωρών της περιοχής. «Είναι σημαντικό να εξετάσουμε αν μπορούμε να αναπτύξουμε κοινά πρότυπα και υποδομές για αυτές τις τεχνολογίες στην ευρύτερη περιοχή», υπογράμμισε.
Ο Βούλγαρος υπουργός στάθηκε επίσης στη σημασία των κοινών ενεργειακών έργων, εκτός από τον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου, τις υποδομές LNG της περιοχής, όπως το πλωτό τερματικό της Αλεξανδρούπολης, που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Υδάτων της Βουλγαρίας, Julian Popov αναφέρθηκε στη σημασία της πράσινης μετάβασης των λιμένων και στη σύνδεση της βιώσιμης ανάπτυξης με τις νέες υποδομές μεταφορών. Όπως τόνισε, τα σύγχρονα λιμάνια δεν λειτουργούν πλέον μόνο ως εμπορικές πύλες, αλλά ως κόμβοι που συνδυάζουν οικονομική ανάπτυξη, ενεργειακή μετάβαση και περιβαλλοντική προστασία.
«Η μετάβαση σε πιο πράσινες λιμενικές υποδομές και σε βιώσιμα συστήματα μεταφορών αποτελεί βασική προτεραιότητα για την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης», σημείωσε.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η συνεργασία μεταξύ των χωρών της περιοχής είναι απαραίτητη για την επίτευξη των στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Κλίμα και την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
«Η ανάπτυξη των λιμένων πρέπει να συμβαδίζει με την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιώσιμη χρήση των θαλάσσιων πόρων. Μέσα από κοινές πρωτοβουλίες μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα πιο ανθεκτικό και πράσινο δίκτυο μεταφορών στην περιοχή», ανέφερε ο κ. Popov.
Ο περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Χριστόδουλος Τοψίδης υπογράμμισε τον ρόλο της περιοχής στον νέο χάρτη μεταφορών.
«Η θέση της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης αποτελεί ταυτόχρονα στρατηγική ευθύνη αλλά και μεγάλη ευκαιρία», επεσήμανε, τονίζοντας ότι η περιοχή εξελίσσεται σε σημαντικό κόμβο μεταφορών και ενέργειας και πρόσθεσε:
«Το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της στρατηγικής, καθώς σε ακτίνα μόλις τριών χιλιομέτρων συνδυάζονται θάλασσα, σιδηρόδρομος, οδικά δίκτυα και αεροδρόμιο, δημιουργώντας ένα μοναδικό πλεονέκτημα πολυτροπικής συνδεσιμότητας».
Χαιρετισμό στο συνέδριο απηύθυνε επίσης, εκ μέρους της περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας Αθηνάς Αηδονά, ο περιφερειακός σύμβουλος Θάνος Μπέγκας, ενώ παρευρέθηκαν και χαιρέτισαν, επίσης, η διευθύντρια Διεθνών Σχέσεων του υπουργείου Εξωτερικών στη Θεσσαλονίκη Κατερίνα Τσαπικίδου, εκπρόσωποι επιμελητηρίων και παραγωγικών φορέων, ενώ τοποθετήθηκαν στελέχη λιμένων από τη Θεσσαλονίκη, την Αλεξανδρούπολη, την Καβάλα, την Κωστάντζα, το Μπουργκάς και τη Βάρνα και το Ρούσε.
Το συνέδριο συγκέντρωσε επίσης έντονο ενδιαφέρον από την επιχειρηματική κοινότητα, με ισχυρή παρουσία εκπροσώπων εταιρειών logistics, τραπεζικών οργανισμών, ναυτιλιακών πρακτορείων και εξαγωγικών επιχειρήσεων από την Ελλάδα και τη Βουλγαρία, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών και τις προοπτικές ανάπτυξης του διασυνοριακού δικτύου μεταφορών και εμπορίου.
