Γενναίο «κούρεμα» στα κόκκινα δάνεια επιδιώκει να βάλει η κυβέρνηση.
Σε φάση σημαντικών αλλαγών εισέρχεται η διαχείριση των κόκκινων δανείων από το ερχόμενο φθιόπωρο, με βασικό στόχο του κυβερνητικού επιτελείου την επιτάχυνση των ρυθμίσεων και τη μείωση του ιδιωτικού χρέους.
Την ίδια στιγμή, οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) εντείνουν τις προσπάθειές τους, καθώς καλούνται να διαχειριστούν ένα από τα πιο δύσκολα και κρίσιμα κομμάτια της οικονομίας.
Το μέγεθος του προβλήματος
Ο συνολικός δανεισμός στη χώρα φτάνει περίπου το ύψος ενός ΑΕΠ, με το ένα τρίτο των δανείων να είναι μη εξυπηρετούμενα. Τα «κόκκινα» δάνεια βρίσκονται τόσο σε τράπεζες όσο και σε servicers, δημιουργώντας μια σύνθετη εικόνα που απαιτεί στοχευμένες λύσεις.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το ιδιωτικό χρέος από δάνεια ανέρχεται περίπου στα 245 δισ. ευρώ, με τα μη εξυπηρετούμενα να φτάνουν τα 73,9 δισ. ευρώ. Από αυτά, η συντριπτική πλειονότητα βρίσκεται υπό τη διαχείριση εταιρειών διαχείρισης.
Παράλληλα, μόλις ένας στους επτά πλειστηριασμούς ολοκληρώνεται, γεγονός που αναδεικνύει τις δυσκολίες ανάκτησης οφειλών.
«Κούρεμα» σε ένα στα δύο δάνεια
Οι λύσεις που προωθούνται βασίζονται όλο και περισσότερο σε γενναίες διαγραφές οφειλών και ευέλικτες ρυθμίσεις. Όπως επισημαίνουν πηγές της αγοράς, πλέον περίπου ένα στα δύο δάνεια οδηγείται σε «κούρεμα».
Ιδιαίτερα στα μη εξασφαλισμένα δάνεια, προσφέρονται προεγκεκριμένες λύσεις με σημαντικές μειώσεις οφειλής. Σε περιπτώσεις εφάπαξ εξόφλησης, τα «κουρέματα» μπορεί να φτάσουν ακόμη και το 74% στα καταναλωτικά δάνεια, ενώ σε ρυθμίσεις το ποσοστό διαμορφώνεται χαμηλότερα.
Αντίστοιχα:
-Στεγαστικά δάνεια: περίπου 40%-45%
-Δάνεια μικρών επιχειρήσεων: έως και 60% κατά μέσο όρο
-Οι διμερείς ρυθμίσεις φτάνουν ετησίως τα 6-6,5 δισ. ευρώ, δείχνοντας τη στροφή προς πιο ρεαλιστικές λύσεις.
Οι πλειστηριασμοί και η πραγματική εικόνα
Τα τελευταία χρόνια καταγράφονται έντονες διακυμάνσεις στους πλειστηριασμούς ακινήτων. Το 2024 αποτέλεσε χρονιά κορύφωσης, με αυξημένο αριθμό εκποιήσεων.
Ωστόσο, το 2025 η εικόνα διαφοροποιείται:
-Μόλις το 14% των προγραμματισμένων πλειστηριασμών ολοκληρώνεται
-Το ποσοστό φτάνει το 20%-25% μόνο σε όσους τελικά πραγματοποιούνται
-Η πλειονότητα των ακινήτων αφορά κατοικίες χαμηλής αξίας, κάτω των 200.000 ευρώ, γεγονός που αναδεικνύει και την κοινωνική διάσταση του προβλήματος.
Οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης
Σημαντικό ρόλο στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους παίζουν οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες, που ενισχύουν το «δίχτυ προστασίας» για τους δανειολήπτες:
-Δυνατότητα προστασίας της πρώτης κατοικίας, ακόμη και με ρευστοποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων.
-Πρόγραμμα μετατροπής δανείων από ελβετικό φράγκο σε ευρώ
-Ενδιάμεσο πρόγραμμα στήριξης ευάλωτων οφειλετών
-Βελτιώσεις στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών
-Προώθηση του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων
Παράλληλα, εξετάζεται και νέο πλαίσιο με περιορισμούς στη δημιουργία χρέους από πιστωτικές κάρτες.
Η νέα πλατφόρμα: Τέλος στις «τυφλές» πωλήσεις
Το μεγάλο βήμα έρχεται το φθινόπωρο, με τη δημιουργία της πρώτης δημόσιας ψηφιακής πλατφόρμας για τη διαχείριση και διαπραγμάτευση κόκκινων δανείων.
Πρόκειται για ένα «ψηφιακό marketplace» όπου:
-Θα δημοσιεύονται χαρτοφυλάκια δανείων προς πώληση
-Θα γίνεται η διαπραγμάτευση μεταξύ επενδυτών και πωλητών
-Θα καταγράφονται οι τελικές συμφωνίες και οι τιμές
-Θα υπάρχει πλήρες ιστορικό συναλλαγών
Η πλατφόρμα θα λειτουργεί υπό δημόσιο έλεγχο, ενισχύοντας τη διαφάνεια σε μια αγορά που σήμερα ξεπερνά τα 80 δισ. ευρώ.
Τι αλλάζει στην πράξη
Με τη νέα διαδικασία:
-Οι επενδυτές θα έχουν πλήρη εικόνα της αγοράς
-Οι συναλλαγές θα γίνονται με διαφάνεια και κοινά πρότυπα
-Θα αποφεύγονται οι «κλειστές» συμφωνίες χωρίς επαρκή πληροφόρηση
Ωστόσο, παραμένει ένα κρίσιμο κενό: δεν προβλέπεται ακόμη υποχρεωτική ενημέρωση του οφειλέτη όταν το δάνειό του αλλάζει χέρια, κάτι που επηρεάζει άμεσα χιλιάδες νοικοκυριά.
Η πρόκληση της επόμενης ημέρας
Παρά τη μείωση των κόκκινων δανείων τα τελευταία χρόνια, το πρόβλημα παραμένει μεγάλο και πολυεπίπεδο. Οι εγγυήσεις του Δημοσίου μέσω του προγράμματος «Ηρακλής», που φτάνουν περίπου τα 16 δισ. ευρώ, καθιστούν ακόμη πιο κρίσιμη τη σωστή διαχείριση.
Η επιτυχία των νέων μέτρων θα κριθεί από την ισορροπία ανάμεσα:
-στην προστασία των δανειοληπτών
-στη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος
-και στη διατήρηση της δημοσιονομικής ισορροπίας
Το επόμενο διάστημα αναμένεται καθοριστικό για το πώς θα εξελιχθεί ένα από τα μεγαλύτερα «αγκάθια» της ελληνικής οικονομίας.
Επιμέλεια: Συντακτική Ομάδα
