Η κατάσταση στον Κόλπο κλιμακώνεται ραγδαία, καθώς ο ανώτερος σύμβουλος των Φρουρών της Επανάστασης, Εμπραχίμ Τζαμπαρί, δήλωσε ότι τα Στενά του Ορμούζ έχουν κλείσει και ότι οποιοδήποτε πλοίο επιχειρήσει να τα διαπλεύσει θα πυρποληθεί. Οι δηλώσεις του μεταδόθηκαν από ιρανικά κρατικά μέσα και επιβεβαιώθηκαν από διεθνή πρακτορεία, σε μια περίοδο όπου η περιοχή φλέγεται για τρίτη ημέρα μετά τους συντονισμένους βομβαρδισμούς ΗΠΑ και Ισραήλ.
Η άμεση αντίδραση των αγορών
Οι δηλώσεις Τζαμπαρί προκάλεσαν νέα εκτίναξη στις τιμές του πετρελαίου, καθώς το Reuters μετέδωσε την είδηση του κλεισίματος των Στενών. Το αμερικανικό WTI ενισχύθηκε κατά 8,4%, κλείνοντας στα 72,74 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent σημείωσε άνοδο 9%, φτάνοντας τα 79,45 δολάρια. Οι τιμές άγγιξαν τα υψηλότερα επίπεδα από τον Ιούνιο του 2025, όταν ΗΠΑ και Ισραήλ είχαν πλήξει ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη διακοπή της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ – από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου – θα μπορούσε να οδηγήσει σε ενεργειακό σοκ αντίστοιχο της δεκαετίας του ’70.
Η στρατιωτική διάσταση
Οι αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ το Σαββατοκύριακο φέρονται να κόστισαν τη ζωή στον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, καθώς και σε κορυφαίους αξιωματούχους της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η Τεχεράνη απαντά με κλιμάκωση στη θάλασσα, ενώ παραμένει ασαφές ποιος θα αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι οι επιχειρήσεις θα συνεχιστούν «έως ότου επιτευχθούν όλοι οι στόχοι», αλλά άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συνομιλιών, λέγοντας ότι η Τεχεράνη «θέλει να μιλήσει». Την ίδια στιγμή, ο επικεφαλής της ιρανικής ασφάλειας Αλί Λαριτζανί απέρριψε κάθε διαπραγμάτευση, κατηγορώντας ΗΠΑ και Ισραήλ ότι έσυραν την περιοχή σε «αχρείαστο πόλεμο».
Οικονομικές και ενεργειακές επιπτώσεις
-
Πάνω από 14 εκατ. βαρέλια πετρελαίου περνούσαν καθημερινά από το Ορμούζ το 2025.
-
Το 75% αυτών κατευθυνόταν σε Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία και Νότια Κορέα.
-
Οι ναυτιλιακές εταιρείες έχουν ήδη διακόψει τη διέλευση δεξαμενόπλοιων, με αναλυτές να μιλούν για «τρομοκρατημένα» τάνκερ.
-
Η Barclays εκτιμά ότι το Brent μπορεί να φτάσει τα 100 δολάρια, ενώ η UBS δεν αποκλείει άνοδο πάνω από τα 120 δολάρια σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης.
Παράλληλα, οι ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου κινδυνεύουν να καταρρεύσουν λόγω πολιτικής αστάθειας, κοινωνικών αναταραχών και πιθανών απεργιών σε πετρελαιοπαραγωγικές περιοχές.
Επιμέλεια: Συντακτική ομάδα
